Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng: “Tiếp tục mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu”
PV: Trong bối cảnh bất ổn và khó khăn chung của nền kinh tế toàn cầu, cùng với đó là xu hướng suy giảm tốc độ tăng trưởng, lạm phát cao, thâm hụt ngân sách... diễn ra trong nước, những biện pháp nào trong công tác quản lý và điều hành của Bộ giúp ngành Công Thương không chỉ hoàn thành nhiệm vụ Chính phủ đề ra mà còn đạt được những kết quả khả quan về tăng trưởng xuất khẩu và giảm nhập siêu, thưa Bộ trưởng?
Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng trả lời phỏng vấn của báo Công thương.
- Năm 2011, nền kinh tế nước ta còn gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế thế giới. Chính phủ đã có những giải pháp quyết liệt để kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. Với vai trò là cơ quan chủ trì điều hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, cùng với cả nước, Bộ Công Thương đã có nhiều nỗ lực, cố gắng trong công tác chỉ đạo, điều hành. Ngành Công Thương không chỉ hoàn thành nhiệm vụ Chính phủ đề ra, mà còn đạt được kết quả khả quan với kim ngạch đạt 96,3 tỷ USD, tỷ lệ nhập siêu dưới 10%. Để có được kết quả trên, Bộ Công Thương đã triển khai đồng bộ các biện pháp sau:
- Quán triệt các Nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành để chỉ đạo, điều hành thực hiện mục tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2011.
- Làm việc với lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính, các bộ liên quan, hiệp hội ngành hàng, các tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước để triển khai thực hiện các Nghị quyết của Chính phủ, nắm bắt tình hình, để phối hợp giải quyết những vướng mắc của doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực ngân hàng, thuế, xuất nhập khẩu.
- Ban hành Quyết định số 1856/QĐ-BCT ngày 19/4/2011 và Chỉ thị số 07/CT-BCT ngày 16/6/2011 về việc triển khai thực hiện các giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu, kiểm soát nhập khẩu, hạn chế nhập siêu 6 tháng cuối năm 2011; ban hành Thông tư 20/2011/TT-BCT về quy định bổ sung thủ tục nhập khẩu xe ô tô chở người loại từ 09 chỗ ngồi trở xuống và Thông báo 197/TB- BCT ngày 6/5/2011 về việc nhập khẩu rượu, mỹ phẩm, điện thoại di động.
- Bộ thường xuyên cung cấp thông tin và chỉ đạo sát sao các Thương vụ thuộc các khu vực thị trường trong việc nắm bắt những thay đổi về chính sách thương mại và việc áp dụng các biện pháp bảo hộ của các nước nhập khẩu, tình hình biến động của thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu tìm hiểu về tình trạng pháp lý và tài chính của doanh nghiệp đối tác, tháo gỡ các rào cản về tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và xử lý các vụ việc tranh chấp thương mại, vi phạm quy định kiểm dịch của nước nhập khẩu.
- Tận dụng hiệu quả các cơ hội thị trường và các ưu đãi theo các cam kết quốc tế, nhất là các FTA đã ký kết để gia tăng xuất khẩu, tập trung khai thác tốt hơn các thị trường truyền thống, đồng thời quan tâm phát triển các thị trường mới, nhất là các thị trường có nhiều tiềm năng ở khu vực Đông Âu, Tây Á, Nam Á, châu Phi, Mỹ La tinh.
PV:Năm 2012, những mục tiêu nào được Bộ trưởng coi là trọng tâm trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng của ngành?
Đối với sản xuất công nghiệp:
- Tiếp tục đẩy mạnh sản xuất, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế như: Điện, xăng, dầu, phân bón, sắt thép…
- Huy động mọi nguồn vốn cho đầu tư sản xuất công nghiệp. Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư phát triển công nghiệp hỗ trợ, cung cấp nguyên phụ liệu cho các ngành dệt may, da giày, điện tử tin học; các chi tiết, phụ tùng cho ngành công nghiệp ô tô, xe máy, đóng tàu, cơ khí chế tạo. Đầu tư đổi mới công nghệ, làm chủ các công nghệ nhập ngoại, tiến tới sáng tạo công nghệ, ưu tiên công nghệ tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm. Đặc biệt, công nghiệp khai thác khoáng sản nhất thiết phải gắn với chế biến sâu, sử dụng phù hợp với tiềm năng, giá trị của từng loại khoáng sản. Chế biến khoáng sản phải sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao, bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội. Đối với những khoáng sản chưa có công nghệ chế biến hiện đại-hiệu quả thì để lại chưa khai thác.
Đối với hoạt động xuất nhập khẩu:
- Tiếp tục mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Tiếp tục duy trì và đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, đặc biệt là các hoạt động thuộc chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, nhằm giúp các doanh nghiệp Việt Nam trong việc tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường xuất khẩu, nhằm thực hiện được mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 13%.
- Tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác thông tin, dự báo thị trường, cảnh báo sớm, tuyên truyền nâng cao nhận thức của các nhà sản xuất, xuất khẩu về các loại rào cản của các nước nhập khẩu nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, cải thiện chất lượng hàng hóa tránh rủi ro cho doanh nghiệp khi thực hiện các hợp đồng xuất khẩu.
- Với mục tiêu tỷ lệ nhập siêu dưới 10% như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, cần tăng cường sử dụng vật tư, hàng hóa sản xuất trong nước trong công tác đấu thầu, mà trước hết là các dự án sử dụng vốn có nguồn gốc ngân sách. Xây dựng và ban hành các qui định, tiêu chuẩn kỹ thuật, phù hợp với các cam kết quốc tế để hạn chế nhập khẩu các hàng hóa kém chất lượng, ảnh hưởng đến môi trường, sức khỏe người dân, hàng hóa không khuyến khích nhập khẩu.
Đối với thương mại nội địa:
- Bảo đảm cân đối cung - cầu những mặt hàng trọng yếu, đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế và tiêu dùng của nhân dân trong mọi tình huống; cơ bản hoàn thành quy hoạch phát triển các hệ thống phân phối và hệ thống sản xuất các mặt hàng quan trọng, thiết yếu; từng bước phát triển hệ thống phân phối hiện đại (siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi), trước hết tại các thành phố và các đô thị lớn.
- Phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương theo dõi sát diễn biến cung - cầu hàng hóa, giá cả, thị trường; chủ động và linh hoạt có các biện pháp điều tiết cung - cầu và bình ổn thị trường nhằm bảo đảm sản xuất, đáp ứng nhu cầu của xã hội, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá, góp phần kiềm chế lạm phát.
- Thực hiện các chương trình xúc tiến thương mại nội địa, tiếp tục thực hiện cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" để góp phần bình ổn thị trường; tiếp tục phối hợp với Liên minh Hợp tác xã Việt Nam trong việc tiêu thụ hàng hóa công nghiệp và nông nghiệp. Tăng cường công tác quản lý thị trường, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá, gian lận thương mại, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết, kiểm soát chặt chẽ chất lượng hàng hóa và vệ sinh an toàn thực phẩm hàng hóa lưu thông trên thị trường.
Về hội nhập kinh tế quốc tế:
- Tiếp tục thực hiện chủ trương chủ động hội nhập kinh tế quốc tế trên tất cả các bình diện song phương, khu vực và đa phương.
- Tiếp tục nỗ lực đàm phán, ký kết các hiệp định mậu dịch tự do (FTA), hiệp định thương mại song phương và đa phương với các nước. Tham gia sâu rộng vào các hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế, ngày càng có tiếng nói quan trọng với ý thức trách nhiệm cao trong các diễn đàn khu vực và thế giới như: ASEAN, APEC, ASEM..., do đó đã góp phần mở rộng thị trường và tạo ra cơ hội lớn cho hàng xuất khẩu của Việt Nam.
- Từng bước nâng cao vị thế và vai trò của Việt Nam tại WTO, trong ASEAN; tích cực tham gia các khuôn khổ hợp tác như APEC - ASEM; tăng cường tận dụng các cơ hội do APEC - ASEM mang lại để nâng cao năng lực và giải quyết các vấn đề kinh tế - thương mại song phương, khu vực.
- Trên cơ sở định hướng đàm phán các hiệp định thành lập khu vực mậu dịch tự do (FTA) của Chính phủ, khởi động hoặc tham gia đàm phán các hiệp định thương mại tự do song phương hoặc khu vực với các đối tác có tiềm năng, nhằm thúc đẩy thương mại giữa Việt Nam và các đối tác đó.
PV:Các chuyên gia Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) cho rằng, Việt Nam cần coi trọng công nghiệp hóa là cốt lõi trong tăng trưởng kinh tế. Quan điểm của Bộ trưởng về vấn đề này?
- Đối với Việt Nam, ngành công nghiệp giữ vai trò quyết định tới tăng trưởng kinh tế, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa. Vì vậy, trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020, nhằm mục tiêu bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, trở thành một nền kinh tế công nghiệp hóa đến năm 2020, Việt Nam đã đặt ra những chỉ tiêu vĩ mô: “Tỷ trọng các ngành công nghiệp và dịch vụ chiếm khoảng 85% trong GDP. Giá trị sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm ứng dụng công nghệ cao đạt khoảng 45% trong tổng GDP. Giá trị sản phẩm công nghiệp chế tạo chiếm khoảng 40% trong tổng giá trị sản xuất công nghiệp. Yếu tố năng suất tổng hợp đóng góp vào tăng trưởng đạt khoảng 35%; giảm tiêu hao năng lượng tính trên GDP khoảng 2,5 - 3%/năm. Thực hành tiết kiệm trong sử dụng mọi nguồn lực”. Bộ Công Thương - với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực phát triển công nghiệp - đã và đang nỗ lực để đạt được các mục tiêu trên.
PV: Tại Hội nghị Bộ trưởng các nền kinh tế thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) lần thứ 8 tổ chức tại Geneva (Thụy Sỹ) cuối tháng 12/2011, Bộ trưởng đã có bài phát biểu quan trọng khẳng định quyết tâm và cam kết của Việt Nam đối với hệ thống thương mại đa phương. Vì sao chúng ta chọn đây là một trong những trọng tâm trong chính sách hội nhập kinh tế của Việt Nam?
- Từ Đại hội Đảng lần thứ IX đã xác định "Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, bảo đảm độc lập, tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốc gia, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường". Gần đây nhất, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI đã đặt ra mục tiêu rõ ràng cho hoạt động hội nhập, đó là: “Triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả các hoạt động đối ngoại, tích cực, chủ động hội nhập quốc tế”. Đường lối đối ngoại của chúng ta là đa dạng hóa, đa phương hóa các quan hệ quốc tế, do đó phải phát triển toàn diện hoạt động đối ngoại.
Mặc dù, thời gian qua, do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, hệ thống thương mại đa biên đã gặp không ít khó khăn nên đã phần nào xói mòn niềm tin của thế giới đối với hệ thống thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, vẫn không thể phủ nhận những lợi ích mà tổ chức này mang lại cho các quốc gia thành viên. Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của WTO vào ngày 11/1/2007. Khoảng thời gian 5 năm là chưa nhiều để có thể đánh giá toàn diện tác động của việc gia nhập WTO, song tình hình phát triển kinh tế của Việt Nam qua các số liệu thống kê cũng phần nào thể hiện những lợi ích về kinh tế mà Việt Nam đạt được nhờ tham gia tổ chức này. Những thành quả mà chúng ta đạt được là minh chứng thiết thực nhất cho đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta và cũng là nguồn động viên có ý nghĩa nhất để chúng ta tiếp tục theo đuổi con đường hội nhập của mình.
Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
|
Cơ cấu lại các Doanh nghiệp: Nhiệm vụ trọng tâm của Ngành Công Thương
Hội nghị ngành Công Thương triển khai nhiệm vụ năm 2012 được tổ chức vào đúng ngày làm việc đầu tiên của năm mới. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đến dự và phát biểu chỉ đạo nhiều nội dung quan trọng, trong đó có nhiệm vụ tái cơ cấu các doanh nghiệp trong ngành.
...Việc cơ cấu lại các doanh nghiệp trong ngành Công Thương phải đáp ứng được yêu cầu phát triển bền vững hơn, sức cạnh tranh cao hơn, đạt hiệu quả cả về kinh tế, xã hội, môi trường, cả về quốc phòng và an ninh, phát triển độc lập tự chủ! Bộ Công Thương rà soát lại các quy hoạch, chiến lược phát triển từng lĩnh vực, khắc phục cái chưa phù hợp...
Tái cơ cấu phải đi liền với tháo gỡ khó khăn, duy trì sản xuất, chuyển dịch cơ cấu để phát triển bền vững, hiệu quả hơn.
Là Bộ có nhiều doanh nghiệp nhà nước, nhiều tập đoàn, tổng công ty…, Bộ Công Thương phải coi việc tái cơ cấu để nâng cao hiệu quả các doanh nghiệp nhà nước, các tập đoàn, tổng công ty… Đó là nhiệm vụ trọng tâm của ngành Công Thương năm 2012.
X.P (lược ghi)
|
Thu Hiền (thực hiện)