Khi xem bóng đá, ta hay nghe BLV phát biểu “Phong độ là nhất thời, đẳng cấp là mãi mãi”. Tôi không quan tâm nhiều đến bóng đá, nên không rõ câu này có chính xác không, nhưng không có gì sai hơn nếu áp dụng câu này vào quản lý chất lượng và quản lý doanh nghiệp. Có rất nhiều ví dụ, nhìn nhận đánh giá của thị hiếu về chất lượng về một sản phẩm hay nói rộng hơn là thương hiệu sản phẩm của một quôc gia.
Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, hàng Nhật thường được phương Tây gọi là “đống rác Nhật Bản rẻ tiền”. Một chiếc đồng hồ nếu sản xuất tại Nhật Bản sẽ ngay lập tức được coi là hàng rẻ tiền. Ở Việt Nam vào những năm 1980 và đầu 1990, chúng ta thấy sự xuất hiện dần dần những mặt hàng sản xuất tại Hàn Quốc, gồm TV Samsung và ôtô Hyundai, với kiểu dáng xấu và chất lượng không được đánh giá cao. Trước khi Việt Nam mở cửa thông thương, hàng Trung Quốc cũng đã từng được coi là hàng chất lượng cao tại thị trường Việt Nam, với các mặt hàng như xe đạp Phượng Hoàng, phích, vải, đèn pin. Sau này, dần dần hàng Trung Quốc tại Việt Nam và trên thế giới dần dần đồng nghĩa với hàng kém chất lượng.
Tổ chức tiêu chuẩn quốc tế (ISO) định nghĩa chất lượng là “sự thỏa mãn nhu cầu của khách hàng”. Điều này có nghĩa là, không nhất thiết một sản phẩm chạy mãi không hỏng là một sản phẩm chất lượng. Nếu khách hàng chỉ cần một thiết bị chạy 3 năm thì hỏng, nhưng phải được vận chuyển đến nơi đúng lúc, hoặc đi kèm theo các dịch vụ khác, thì nhà sản xuất nào thỏa mãn nhu cầu này đã được coi là nhà cung cấp sản phẩm có chất lượng.
Đến nay, hàng hóa xuất phát từ các nước Hàn Quốc và Trung Quốc đang ngày càng được coi là hàng có chất lượng, cả về độ bền cũng như sự thỏa mãn được các nhu cầu của khách hàng. Để đạt được mục tiêu này, các nhà sản xuất từ các quốc gia trên đã tiến hàng quá trình cải tiến liên tục để nâng cao chất lượng sản phẩm của mình. Chất lượng của sản phẩm cần phải được xây dựng qua một quá trình. Được trang bi máy móc thiết bị chất lượng cao không đảm bảo cho một nhà máy sản xuất ra sản phẩm có chất lượng tốt. Một nhà máy tại Ấn Độ dù được trang bị máy móc thiết bị tốt hơn, hiện đại hơn một nhà máy tương tự tại Nhật Bản nhưng chưa chắc có thể sản xuất ra sản phẩm có chất lượng ngang bằng sản phẩm của nhà máy Nhật Bản.
Từ các dẫn chứng trên, có thể thấy ngay tại PVTEX, chất lượng xơ sợi polyester phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài, cụ thể như sau:
Bên trong:
- Nhân lực: Năng lực trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên kỹ thuật, nhân viên vận hành
- Chất lượng máy móc thiết bị: Thiết bị của nhà máy được nhập khẩu gần 100%. Tuy nhiên, chất lượng làm việc của thiết bị phụ thuộc nhiều vào chất lượng các công tác lắp đặt, vận hành và bảo dưỡng sửa chữa được thực hiện bởi đội ngũ cán bộ công ty.
Bên ngoài:
- Chất lượng vật tư đầu vào: MEG (nhập khẩu), PTA (nhập khẩu), TiO2 (nhập khẩu), Sb2O3 (nhập khẩu), HTM (nhập khẩu), bao bì (trong nước), phụ kiện (trong nước hoặc nhập khẩu)
- Chất lượng dịch vụ: nguồn điện và sự ổn định chất lượng điện, khí LPG, nước, các dịch vụ khác như vận tải, sửa chữa bảo dưỡng thiết bị, …
Chúng ta có thể thấy có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng. Nâng chất lượng của bất kỳ yếu tố nào cũng sẽ nâng chất lượng sản phẩm. Chất lượng bất kỳ yếu tố nào bị giảm cũng làm giảm chất lượng sản phẩm.
Yếu tố chính bên trong ảnh hưởng đến chất lượng mà PVTEX kiểm soát được là con người, tức là năng lực, trình độ của công nhân, kỹ sư, cán bộ quản lý của PVTEX. PVTEX cần đào tạo, đào tạo và đào tạo nhân sự, điều này không phải nói nhiều, tức là luôn phải đào tạo và cải tiến chất lượng nhân sự.
Về lâu dài, để có thể kiểm sóat được triệt để chất lượng của sản phẩm xơ, chúng ta phải tham gia quản lý chất lượng của cả các yếu tố vật tư và dịch vụ từ bên ngoài, tức là tham gia vào quá trình Quản lý chất lượng toàn diện (Total Quality Management – TQM), bằng cách cử người đến tìm hiểu các đối tác là khách hàng của PVTEX (nhà máy kéo sợi), các đối tác là khách hàng của khách hàng PVTEX (nhà máy dệt vải) để tìm hiểu về mức độ hài lòng của họ; bằng cách cử người đến tìm hiểu đánh giá hệ thống quản lý chất lượng từ các nhà cung cấp vật tư và dịch vụ cho PVTEX.
Để góp phần nâng cao được chất lượng của sản phẩm một doanh nghiệp, chất lượng của tất cả các sản phẩm, dịch vụ từ bên ngoài cung cấp cho doanh nghiệp đó cần phải được duy trì ổn định và phát triển dần dần. Một nhà máy sản xuất xe máy cần hàng trăm nhà cung cấp phụ tùng, các nhà máy này cũng cần phải được quản lý chất lượng và cải tiến thì chiếc xe máy sản xuất ra mới có chất lượng và được cải tiến. Iphone và Ipad là các sản phẩm nổi tiếng của Apple, nhưng nếu không có màn hình LCD công nghệ cao của nhà cung cấp LG với hàng trăm bằng phát minh đi kèm thì có lẽ cũng không bao giờ có các sản phẩm này.
Đây là cả một quá trình lâu dài, có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, thậm chí hàng trăm năm. Quá trình này là một quá trình cải tiến liên tục, như phương châm “vắt khăn mặt khô ra nước” của người Nhật Bản, tức là bất kỳ một quá trình sản xuất hay sản phẩm nào, dù tốt đến đâu, cũng đều có thể được cải tiến để đưa ra được quá trình tốt hơn và sản phẩm tốt hơn. Đây là con đường tất yếu mà bất kỳ doanh nghiệp nào muốn thành công đều phải trải qua, nếu không muốn bị đào thải khỏi thị trường.
Nguyễn Song Bình